Wederom kopt een krant dat een politicus (meestal eentje uit de groene hoed) dat het klimaatakkoord er niet komt tenzij een andere politieke partij akkoord gaat met (in dit geval) een CO2-taks voor bedrijven. Ik begrijp niet dat GroenLinks serieus denkt dat er mensen zijn die denken dat het ook maar ergens om gaat.

Het maakt helemaal niet uit of bedrijven, consumenten of overheid de kosten voor het uitvoeren van het klimaatakkoord betalen, om twee redenen. De eindgebruiker betaalt uiteindelijk altijd!

De vraag is of ze alleen hun eigen aandeel betalen (en dan moet je toch echt rechtstreeks bij de consument de rekening neerleggen) of dat ze voor het collectief betalen. In dat geval is de overheid de beste optie. Bedrijven (of industrie) laten betalen houdt in dat je dubbel de sjaak bent. Je moet meebetalen voor het collectief en je moet je eigen deel nog extra betalen.

Vragen om problemen

Een bedrijf produceert niet omdat ze niets beters te doen heeft! Als de consument niet iedere twee jaar een nieuwe laptop willen, dan worden er echt geen laptops geproduceerd alsof wij het wel willen.

Wanneer bedrijven de rekening moeten betalen dan verwerken ze de kosten in de verkoopprijs, in het beste geval koopt de consument minder (vaak) producten. In het slechtste geval koopt de consument nu een goedkopere variant van het product uit China.

De prijs van het klimaatakkoord uitgelegd aan de hand van de eikeltjespyjama van Jesse Klaver

Stel, in een vereenvoudigde economie (voor dit voorbeeld) bestaan alleen producten en consumenten. De producent leeft maar van 2 producten en de consument heeft maar behoefte aan 2 producten.

In de huidige situatie is er sprake van een lichte overproductie van de pyjama’s. De onderbroeken zijn min of meer een bijproduct, de winstmarge is laag dus de verkoopprijs ook. Mensen die voor onderbroeken naar het bedrijf komen, kopen misschien ook een pyjama. Bedrijven willen geen nee verkopen en consumenten willen geen nee horen (daar is nog wel wat winst te halen).

Stel je nu eens voor dat er een CO2-taks komt voor bedrijven. Dan krijg je de volgende situatie.

Een kleine rekensom leert ons dat de bedrijven inclusief de CO2-taks nog steeds dezelfde (zelfs meer) winst behalen. Ook zien wij dat de productie inderdaad van het luxe goed (pyjama) is afgenomen. Dus voor het milieu goed nieuws. Maar wij zien ook dat de consument in dit verhaal de enige is die de kosten echt moet betalen. Niet de bedrijven.

Ten eerste omdat de producten duurder geworden zijn, dus degene die nog steeds een pyjama wil moet nu meer betalen. Ten tweede valt er een groep af die het product niet meer kan betalen.

Laat de consument zelf bepalen waar hij op moet besparen

Het lijkt een titanenstrijd te worden tussen wat de ‘rijke’ niet kwijt willen raken en waar de ‘armen’ aan mee moeten betalen. Een gezin met twee kindjes en een bijstandsuitkering in een rijtjeswoning stoot nog geen 1/10 uit van wat een gezin in een vrijstaande woning in het gooi met een inkomen tussen 2 en 3 ton uitstoot.

Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde uitstoot per persoon per werelddeel is. De gemiddelde uitstoot per Nederlander is trouwens boven de 12 (tCO).

Laat dat zwembad maar zitten, ik eet liever biefstuk

De oplossing is simpel. Inderdaad een fosfaatplafond voor mensen. Ik hoor ze al roepen, hoe wil je dat gaan controleren? Volgens Carola Schouten, de RVO en WUR is de kringloopwijzer een prima instrument. Dus wat voor de koeien goed genoeg is, moet voor de mensen ook goed genoeg zijn.

Wij moeten misschien alleen nog even goed nadenken over wat wij doen met mensen die door het plafond gaan. Voor de veehouderij hebben ze daar ook wel oplossingen voor bedacht, maar ik geloof niet dat de gemiddelde consument zich zo netjes aan de regels gaat houden als de gemiddelde veehouder doet.

Chancel, L. & Piketty, T. Carbon and Inequality: From Kyoto to Paris (PSE, 2015).

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.